Geld verdienen met je thuisbatterij op de onbalansmarkt: realistisch?

Nee, je handelt als eigenaar van een thuisbatterij niet zelf op de onbalansmarkt. Wat leveranciers verkopen als "handelen op de onbalansmarkt" is het delen van jouw batterijcapaciteit met een aggregator of energieleverancier, die de daadwerkelijke handel voert en achteraf een deel van de opbrengst met je deelt.

Dat verschil is meer dan een detail. Onze pagina over de thuisbatterij met een dynamisch energiecontract beschrijft het eenvoudigere verdienmodel: laden bij een lage day-ahead-uurprijs en ontladen tijdens de avondpiek, via een contract dat je zelf afsluit. De onbalansmarkt is een andere markt, met een andere partij aan de knoppen, grilligere prijzen en risico's die in verkoopgesprekken zelden volledig worden benoemd.

Dit artikel legt uit hoe TenneT de onbalansmarkt regelt, waarom je daar altijd via een tussenpartij op zit, wat recente ingrepen van TenneT betekenen voor de opbrengst, en hoe je een aanbod beoordeelt zonder in de rooskleurige claims te trappen waar de ACM voor waarschuwt.

TenneT is de landelijke netbeheerder van het Nederlandse hoogspanningsnet en moet op elk moment vraag en aanbod van elektriciteit gelijk houden. Onbalans ontstaat zodra werkelijke productie en verbruik afwijken van de vooraf ingeschatte planning van energiebedrijven, bijvoorbeeld door een wolk voor de zon, wegvallende wind of een onverwachte verbruikspiek.

TenneT rekent die onbalans per kwartier af: elke dag telt 96 afrekenmomenten. Voor elk kwartier stelt TenneT achteraf een regeltoestand vast: in balans, een tekort waarbij extra vermogen moest worden ingekocht, een overschot waarbij vermogen moest worden afgeschakeld, of de lastigste variant, regeltoestand 2, waarin binnen hetzelfde kwartier zowel op- als afgeregeld moest worden. Dan zijn de prijsuitslagen het grilligst.

TenneT stelt de onbalansprijs bovendien achteraf zelf vast, op basis van het duurste of goedkoopste regelvermogen dat nodig was. Energieleverancier ENGIE noemt dat een reden waarom het strikt genomen geen markt is zoals de day-ahead-beurs: één partij bepaalt de prijs achteraf, er is geen biedproces tussen veel aanbieders vooraf.

Elke partij die stroom van het net afneemt of eraan levert, valt onder een balanceringsverantwoordelijke partij, kortweg BRP, blijkt uit de systematiek van TenneT. Een BRP is financieel verantwoordelijk voor de onbalans van alle aansluitingen in zijn portfolio en dient dagelijks vooraf een inschatting van verbruik en opwek in bij TenneT. Particuliere huishoudens zijn zelf geen BRP en kunnen dus nooit rechtstreeks met TenneT afrekenen.

Om toch mee te doen, sluit je een contract af met een leverancier of aggregator die wel BRP is, of daarbij is aangesloten. Die partij bundelt de sturing van jouw thuisbatterij met die van veel andere klanten tot één grotere, flexibele capaciteit, draagt het marktrisico en verrekent achteraf een deel van de opbrengst met jou. Jij levert dus capaciteit, geen handelsbeslissingen. Diezelfde bundeling speelt ook een rol bij maatregelen rond netcongestie, waar netbeheerders steeds vaker op sturen.

De aanbieder regelt de techniek: software leest continu de actuele onbalanssituatie uit en bepaalt wanneer jouw batterij laadt of ontlaadt, binnen de grenzen van je omvormer. Energeia noemt als voorbeelden Nexus van Zonneplan en Slim Stroom Handelen van Frank Energie.

Hoeveel je overhoudt, hangt af van de verdeelsleutel in het contract: sommige aanbieders keren een vast bedrag per beschikbaar gestelde kWh uit, andere een percentage van de opbrengst, met een vergoeding voor zichzelf voor risico en handelskosten. Die verdeelsleutel staat zelden prominent in de reclame. Vergelijk daarom altijd meerdere aanbieders; onze pagina over het vergelijken van thuisbatterijen laat zien dat niet elk merk onbalanshandel ondersteunt.

Niet in de betekenis die de marketing suggereert. Energeia-redacteur Sjak Lomme betoogde in 2024 dat wat leveranciers verkopen als "handelen op de onbalansmarkt" in werkelijkheid neerkomt op kopen van en verkopen aan je eigen, exclusieve energieleverancier tegen de geldende onbalansprijs, niet op vrije markttoegang. Zijn titel is veelzeggend: nee, thuisbatterijbezitter, je handelt niet op de onbalansmarkt.

Lomme wijst erop dat aanbieders verliezen soms coulancehalve compenseren, zonder contractuele verplichting, wat bij klanten de indruk kan wekken dat ze alleen maar kunnen winnen. Als voorbeeld noemt hij 4 juli 2024, toen circa driekwart van de dag regeltoestand 2 gold en de onbalansprijs uitschoot van min €400 tot €900 per megawattuur, ver af van de rustiger day-ahead-prijzen van een regulier dynamisch contract.

Ja, op één concreet punt. TenneT vertraagde eind 2024 de publicatie van balansinformatie: waar deelnemers eerst elke twee minuten een update kregen, gebeurt dat sindsdien nog maar elke vijf minuten, meldt vakmedium Bouw & Installatie Hub. TenneT-woordvoerder Jorrit de Jong verklaarde de maatregel uit netstabiliteit: de netfrequentie mag niet te veel schommelen, want dat kan storingen bij gevoelige apparatuur veroorzaken.

Voor batterijen die reageren op razendsnelle prijssignalen betekent dat minder tijd om winstgevend bij te sturen. Daar komt een structureel effect bovenop: hoe meer batterijen meedoen, hoe meer deelnemers dezelfde onbalansvolumes verdelen, waardoor de opbrengst per batterij daalt, een cannibalisatie-effect. Samen maken die ontwikkelingen onbalanshandel minder stabiel dan de eerste aanbieders lieten zien.

De risico's zitten vooral in de onvoorspelbaarheid van de opbrengst en in wat intensief schakelen met je batterij doet.

• Grillige prijzen: onbalansprijzen kunnen binnen één kwartier omslaan van sterk negatief naar sterk positief, zeker tijdens regeltoestand 2.
• Geen gegarandeerd rendement: de ACM waarschuwt dat aanbieders rendementen vaak baseren op prijzen uit voorgaande jaren, terwijl de energiemarkt voortdurend verandert.
• Extra cycli en slijtage: veel vaker laden en ontladen dan bij normaal gebruik kan de levensduur beïnvloeden; onze uitleg over een tweedehands accu laat zien hoe slijtage de restwaarde raakt.
• Garantievoorwaarden: niet elke fabrikant staat intensieve, door een aggregator aangestuurde onbalanshandel toe zonder gevolgen voor de garantie; check dit samen met de voorwaarden op onze pagina over verzekering en brandveiligheid.
• Afhankelijkheid van de aanbieder: jij bepaalt de strategie niet zelf, en bij een faillissement val je terug op je oorspronkelijke energiecontract.

Beide modellen laten je batterij reageren op stroomprijzen, maar op een andere markt, met een ander risicoprofiel.

Voor de eenvoudigere variant, sturen op de day-ahead-uurprijzen, verwijzen we naar onze pagina over het dynamisch energiecontract, met een rekenvoorbeeld van wat dat oplevert. Extra handelsinkomen uit onbalanshandel kan de terugverdientijd in theorie verkorten, maar reken liever met een bandbreedte dan met het beste jaar dat een aanbieder je voorspiegelt.

Beoordeel een aanbod op de voorwaarden, niet op de voorbeeldopbrengst. De Consumentenbond adviseert alleen te kiezen voor automatische aansturing als je batterij en omvormer dat ondersteunen, en niet te vertrouwen op handmatig ingrijpen.

De ACM en het tv-programma Radar deden in 2024 en 2025 herhaaldelijk onderzoek naar agressieve telefonische verkoop van thuisbatterijen, waarbij onbalanshandel als lokkertje werd gebruikt. De ACM adviseert wie ongevraagd wordt gebeld op te hangen en nooit telefonisch akkoord te gaan. Vraag altijd om de voorwaarden op papier.

Mijnhuisinstallaties regelt een gratis schouw aan huis, waarna je één vaste prijs krijgt voor advies, materiaal en installatie door een InstallQ-erkende installateur, en je betaalt pas zodra je financiering rond is: € 500 aanbetaling, het restant na oplevering. We adviseren je eerlijk over welk verdienmodel bij jouw situatie past, of dat nu een dynamisch contract is of, met kanttekeningen, onbalanshandel. Bekijk de mogelijkheden op onze pagina over de thuisbatterij of reken via de salderingscheck uit wat het einde van salderen betekent.